Bất cập việc thu gom chất thải của F0 điều trị tại nhà

Từ cuối tháng 01/2022 đến nay, số lượng ca mắc Covid-19 trên địa bàn huyện tăng cao; trung bình mỗi ngày có khoảng 200 trường hợp, trong đó phần lớn tự điều trị và cách ly tại nhà. Tuy nhiên, công tác quản lý, thu gom rác thải từ F0 điều trị tại nhà còn nhiều bất cập.

Có hướng dẫn nhưng khó thực thi

Trong bối cảnh người mắc Covid-19 gia tăng và tỉ lệ điều trị tại nhà chiếm đa số. Điều này làm phát sinh lượng lớn rác thải y tế, rác thải sinh hoạt từ người mắc Covid-19 và người chăm sóc. Rác thải của F0 điều trị tại nhà nếu không được quản lý, xử lý đúng quy định sẽ là nguồn nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng rất cao. Và thực tế, nhiều địa phương đã và đang xảy ra tình trạng rác thải của F0 trong các hộ gia đình vẫn được thu gom, xử lý chung với rác thải sinh hoạt.

UBND huyện đã ban hành hướng dẫn phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải phát sinh ở điểm cách ly, điều trị F0 tại nhà. Theo đó, chất thải sinh hoạt phát sinh từ phòng cách ly của người F0 đang được hiện quản lý tại nhà (bao gồm cả đồ vải, quần áo thải bỏ) và khẩu trang, trang phục phòng hộ cá nhân của người chăm sóc khi tiếp xúc với F0 thải bỏ được coi là chất thải lây nhiễm và phải được bỏ vào túi hoặc thùng có lót túi, bên ngoài túi, thùng đựng chất thải có chữ "Chất thải có nguy cơ chứa SarCoV-2". Các loại chất thải sinh hoạt phát sinh còn lại của nhà có người F0, thực hiện phân loại, thu gom, lưu giữ như đối với chất thải sinh hoạt thông thường.

Hướng dẫn là vậy, nhưng thực tế việc áp dụng, triển khai ở cơ sở lại vô cùng bất cập. Cụ thể, tại nhiều địa phương, giải pháp thu gom, phân loại, xử lý rác thải của F0 như thế nào để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm vẫn ít được đề cập, từ đó dẫn đến việc xử lý không đồng nhất trong câu chuyện rác thải của F0.

image002 copy copy copy

Các loại rác thải được gom chung với nhau

Chị N.T.D, thôn Phú Mỹ, xã Tam Phước - người vừa hoàn thành việc cách ly điều trị Covid-19 tại nhà cho biết, sau khi có kết quả dương tính với Covid-19, gia đình chị có thông báo ra Trạm y tế xã về việc cách ly tại nhà. UBND xã cũng đã ra quyết định cách ly. Song, việc thu gom rác thải của F0 điều trị tại nhà lại không được thực hiện. Mỗi buổi tối, gia đình đã thu gom hết rác thải và... đốt.

Tương tự, Anh C.V.A, trú tại thôn An Hòa, xã Tam An cho biết đầu tháng 3 vừa qua, anh đã gọi điện ra Trạm y tế xã khai báo gia đình có F0. Thế nhưng, từ khi biết mình dính Covid-19 tới khi "âm tính" trở lại, anh không được hướng dẫn về xử lý rác thải y tế. "Gia đình tôi cẩn thận bỏ các vật dụng như khẩu trang y tế, khăn giấy, que test... vào túi nylon, xịt khuẩn, rồi mới đem bỏ vào nơi đổ rác tập trung của thôn, hạn chế nguy cơ lây nhiễm. Khu tập kết rác tập trung của thôn không có thùng đựng rác thải của F0 riêng nào cả".

Như vậy, việc người dân có chấp hành theo các quy định đề ra hay không cũng không bị các lực lượng chức năng nhắc nhở, xử lý nên nhiều trường hợp F0 vẫn bỏ rác thải lây nhiễm lẫn với các loại rác thải sinh hoạt bình thường. Hơn nữa, thực tế cũng xảy ra trường hợp người dân phân loại rác thải lây nhiễm đúng quy định, song lại không được đơn vị thu gom xử lý đúng cách, gom chung với rác thải thông thường. Và thực tế, nếu người dân phân loại thì cũng chưa có xe thu gom rác chuyên dụng.

Nhiều vướng mắc

Theo hướng dẫn của UBND huyện, UBND các xã, thị trấn tùy theo điều kiện thực tế, khảo sát chọn một số vị trí tập kết tạm thời rác thải của người F0 (khu vực tập kết phải kín, có mái che). Về phương án thu gom, vận chuyển, xử lý, UBND các xã, thị trấn thuê đơn vị hoặc cá nhân (hoặc hợp đồng với Tổ thu gom rác thải) đến từng nhà có người bị F0 để thu gom chất thải và tập trung về vị trí tập kết đã bố trí. Định kỳ 01 - 02 tuần/lần hoặc khi kho lưu giữ chất thải đầy thì báo cáo về UBND huyện (qua phòng Tài nguyên và Môi trường) để hợp đồng với đơn vị chức năng đến thu gom, vận chuyển, xử lý theo đúng quy định. Trong quá trình thu gom, túi đựng chất thải phải được buộc kín miệng túi, thùng đựng chất thải phải đậy nắp kín, đảm bảo không bị rơi, rò rỉ chất thải làm phát tán mầm bệnh ra bên ngoài. Đối với chất thải sinh hoạt phát sinh còn lại của nhà có người F0, thực hiện thu gom, vận chuyển, xử lý như chất thải sinh hoạt thông thường.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hân - Chủ tịch UBND xã Tam Đàn, chia sẻ: "Thực hiện hướng dẫn của huyện, xã Tam Đàn đã họp bàn và đang xây dựng phương án thu gom, vận chuyển rác thải, trong đó có việc khảo sát vị trí để tập kết rác khá khó khăn; lực lượng làm công tác này lại rất mỏng, chưa được đầu tư xe chuyên dụng chuyên chở rác thải lây nhiễm, thiếu trang thiết bị bảo hộ, kinh phí dành cho việc thu gom, xử lý rác thải tại địa phương còn hạn hẹp... nên khá lúng túng trong triển khai".

Theo ghi nhận của chúng tôi, mặc dù chính quyền địa phương và các đơn vị chức năng đã nắm được thực trạng trên nhưng "lực bất tòng tâm" bởi không còn người để trải trên tất cả các mặt trận.

Khó khăn đầu tiên đó là trong hoàn cảnh dịch Covid-19 đang tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiều cán bộ tại cơ sở cũng đã trở thành F0, không thể trực tiếp tham gia điều hành, giám sát các trường hợp F0 điều trị tại nhà...Tiếp đó, do số lượng F0 điều trị tại nhà tăng cao, rải rác trên nhiều địa bàn nằm trong các ngõ nhỏ khiến thời gian thu gom kéo dài. Việc tính định mức thu gom đối với loại hình rác thải này cũng chưa có hướng dẫn cụ thể dẫn việc lúng túng trong triển khai ở cơ sở. Công tác phổ biến, tuyên truyền thường xuyên việc hướng dẫn phân loại rác thải tại một số địa phương chưa được quan tâm...

Thiết nghĩ, trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp, số ca mắc Covid-19 gia tăng từng ngày thì nỗ lực của các cơ quan chức năng, các đơn vị chuyên môn là chưa đủ. Mấu chốt ở đây là cần sự chung tay của mỗi người dân, mỗi gia đình, đặc biệt là những người bệnh và gia đình có F0 điều trị tại nhà cần thực hiện ngay việc phân loại và xử lý rác thải có nguy cơ lây nhiễm, nhằm tránh những rủi ro lây lan trong cộng đồng. Cạnh đó, UBND các cấp cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm việc phân loại riêng biệt, thu gom chất thải y tế có nguy cơ lây nhiễm, không để lẫn với chất thải sinh hoạt; nghiên cứu bố trí lực lượng thu gom chất thải từ các gia đình có F0 đang cách ly để đưa đến nơi lưu giữ, chuyển giao kịp thời cho cơ sở chuyên môn xử lý.

Kim Thạch

Các tin khác